W końcu możemy pochwalić się nad czym pracowaliśmy w tym roku! W archiwum pojawiło się mnóstwo pięknych materiałów archiwalnych, które zabezpieczyliśmy, a następnie opracowaliśmy i po części zdigitalizowaliśmy. Zapraszamy do lektury tekstu o efektach naszej pracy!

Kolekcja Jana Jungera

Zaczynamy od kolekcji fotograficznej Jana Jungera (1939 – 2005) – taternika i alpinisty, związanego z Klubem Wysokogórskim w Katowicach. Jan Junger może poszczycić się dużym dorobkiem wspinaczkowym w Tatrach, Alpach i Dolomitach. W 1971 roku wziął udział w I Polskiej Wyprawie w Andy Peruwiańskie zorganizowanej pod kierownictwem Henryka Furmanika. I to właśnie fotografie z tej wyprawy znalazły się w archiwum. Ponad 300 fotografii, które teraz znajdują się w archiwum, dokładnie dokumentują przebieg wyprawy – wspinaczkę w pięknej andyjskiej scenerii, transport pomiędzy pasmami górskimi czy czas wolny spędzony na zwiedzaniu, chociażby słynnego Machu Picchu. Część z nich możecie znaleźć poniżej.

Wyprawa zakończyła się sporym sukcesem, bo Polacy weszli aż na 17 szczytów, z tego 7 dziewiczych, a na 4 poprowadzili nowe drogi. Dorobkiem Jana Jungera na wyprawie było wejście m.in. na:

Chopicalqui (6400 m n.p.m.) – wejście w składzie Adam Bilczewski, Jan Junger, Korzec i Weigel.

Canevaro (5375 m n.p.m. – wytyczenie nowej drogi w składzie Jan Junger, Bronisław Korzec.

Mata Paloma (5307 m n.p.m.) – w składzie Jan Junger, Bronisław Korzec.

Chachani (6084 m n.p.m.) – w składzie Józef Bakalarski, Bronisław Korzec, Jan Junger i Jan Weigel.

Kolekcja Janusza Kurczaba

Kolejny zbiór archiwalny jest naprawdę wyjątkowy – kolekcja Janusza Kurczaba! Osoba o niezwykłych osiągnięciach sportowych. Taternik, instruktor i trener alpinizmu, reprezentant Polski w szpadzie na XVII Igrzyskach Olimpijskich w Rymie, narciarz, pływak, autor wielu książek, artykułów i przewodników. Kierownik wypraw w najwyższe góry świata. Za swoje osiągnięcia uhonorowany licznymi odznaczeniami i wyróżnieniami (chociażby dwukrotnie odznaczony złotym i raz srebrnym medalem „Za wybitne osiągnięcia sportowe”, odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, uhonorowany „Super Kolosem” za całokształt dokonań i wieloma innymi nagrodami). Na archiwum składa się ponad 5 tysięcy zdjęć, dokumentujących historię jednej z najwybitniejszych postaci polskiego sportu.

Trudno byłoby przedstawić w krótkim tekście wszystkie osiągniecia wspinaczkowe, którymi Janusz Kurczab może się pochwalić. Aby wymienić chociaż kilka:

W Tatrach: autor ponad 40 pierwszych przejść letnich i zimowych, m.in. pierwsze przejście filara Kazalnicy Mięguszowieckiej w 1962 roku (Janusz Kurczab, Eugeniusz Chrobak, Andrzej Zygmunt Heinrich, Krzysztof Zdzitowiecki); nowe drogi na ścianie Kotła Kazalnicy, wschodniej ścianie Młynarczyka i na Małym Młynarzu; I przejście zimowe na wschodniej ścianie Mniszka.

W Alpach i Dolomitach: pierwsze przejście drogi Bonatii-Gobi na Filarze Narożnym; Via dell’Ideale na południowej ścianie Marmolady; poprowadzenie nowej drogi wschodnim filarem Les Droites; przejście drogi Bonattiego na Dru, Filarów Walkera i Croza na Grandess Jorasses; drogi Philippa i Flamma na Monte Civetta; południowo-zachodniej ściany Cima Scotoni;

Organizator wypraw w najwyższe góry świata:

– Hindukusz 1972

– Shispare 1974

– dwie wyprawy na K2 w latach 1976 i 1982

– Makalu 1978

– Manaslu 1980 (zastępca kierownika)

Oczywiście jest to tylko niewielki ułamek dorobku wspinaczkowego Janusza Kurczaba. W archiwum znajdziemy też materiały pochodzące z wypraw trekkingowych do Nepalu, relacje z zawodów narciarskich, a także wyjazdy ze znajomymi w różne zakątki świata (Włochy, Grecja, Tajlandia, Filipiny, Hongkong i inne). Co więcej znajdziemy też ponad 400 dokumentów tekstowych. Są to opisy dróg wspinaczkowych na tatrzańskie i alpejskie szczyty (wraz z graficznymi schematami), korespondencja, wykazy przejść w Tatrach, a także mapy, wycinki prasowe i przewodniki, w tym ich konspekty.

Dzięki temu działaniu będziemy w stanie lepiej poznać Janusza Kurczaba, a także zachować pamięć o nim i jego osiągnięciach dla przyszłych pokoleń.

Bardzo dziękujemy Wojciechowi Fuskowi, który skontaktował się z nami w sprawie zbioru i zachęcamy do sięgnięcia po książkę „Kurczab, szpada, szpej i tajemnice. Niezwykłe życie Janusza Kurczaba” autorstw właśnie Wojciecha Fuska oraz Jerzego Porębskiego.

Kolekcja Andrzeja Czoka

Następne materiały stanowią uzupełnienie do już istniejących w naszym archiwum kolekcji. Zbiór fotograficzny Andrzeja Czoka poszerzył się o ponad 1000 fotografii, dokumentujących jego wspinaczki w górach świata. Materiały zostały zabezpieczone i włączone do powstałej w ubiegłym roku kolekcji archiwalnej. Ponownie dziękujemy Wiesławowi Lipińskiemu oraz rodzinie Andrzeja Czoka za przekazanie tych wspaniałych fotografii. Poniżej możecie zobaczyć próbkę zdigitalizowanych zdjęć.

W 1976 roku uczestniczył w wyprawie na K2 i osiągnął wysokość około 8000 tys. metrów. Stanął na szczycie 4 gór ośmiotysięcznych:

Lhotse w 1979 roku

Mount Everest w 1980 roku

Makalu w 1982 roku

Dhaulagiri (pierwsze wejście zimowe) w 1985 roku

Andrzej Czok wspinał się również w Tatrach, Alpach, Andach Peruwiańskich, górach Kaukazu i w Pamirze. Zmarł podczas wyprawy na Kangchenjungę w 1986 roku.

Spuścizna Jerzego Kukuczki – negatywy, przedstawiające życie rodzinne Kukuczki

Ostatnim prezentowanym zbiorem, który zabezpieczyliśmy są negatywy Jerzego Kukuczki, na których uwieczniono wydarzenia z życia rodzinnego Kukuczków. W tym poniższe fotografie ze ślubu Jerzego i Cecylii w 1975 roku. Opracowany zbiór liczy sobie około 1500 zdjęć. Materiały zostały odpowiednio porozdzielane, posortowane i włączone do odpowiednich jednostek archiwalnych.

Jerzy Kukuczka wiele osiągnął w najwyższych górach świata, ale nie byłoby to możliwe, gdyby nie wsparcie rodziny. Jeżeli jesteście zainteresowani życiem rodzinnym Jurka, zachęcamy do sięgnięcia po książkę autorstwa Cecylii Kukuczki „Listy z pionowego świata. Wspomnienia żony himalaisty”. Książka zawiera szczegółowy opis ślubu, którego przebieg możemy teraz zobaczyć również dzięki zdigitalizowanym fotografiom!

„Do ślubu też wspinaliśmy się na górkę. Rozpierało mnie szczęście i wzruszenie i nawet nie pamiętam, jak w butach na obcasach pokonałam sześćdziesiąt cztery schody do kościółka na Kubalonce. Miałam 24 lata, a Jurek 27.

(…) Pojechaliśmy do kościoła samochodem, ale goście szli pieszo przez pola i łąki, za orkiestrą. Dwa kilometry, jeśli nie więcej. Sąsiedzi i miejscowi w góralskich strojach, a uczestnicy pierwszej śląskiej wyprawy na Alaskę w swoich odświętnych marynarkach, z białym orłem wyszytym na piersi, w białych kapeluszach. Jeszcze kilkanaście lat po Jurka śmierci trzymałam w szafie w garażu jego wyprawowy komplet, ale w końcu zjadły go mole.

Tańce zorganizowaliśmy w remizie strażackiej w Istebnej. Nikt się nie upił, nikt nie pobił, było wspaniale. Do dziś pamiętam, jak chłopcy z Alaski wywijali kazaczoka. Jurek zdjął granatowy aksamitny garnitur i założył góralski strój – lnianą koszulę z grubego płótna z haftem krzyżykowym na piersi, charakterystycznym dla tutejszego regionu, nogawice z białego sukna i bruclik, czyli kamizelkę”.

Zachęcamy przeczytania książki przy jednoczesnym oglądaniu fotografii!